Diz eklemi temel olarak bükme ve açma hareketlerine olanak veren menteşe eklemdir. Anatomik yapısı nedeniyle,eklemin sağlamlığı kapsül,bağlar,kas ve tendonlar tarafından sağlanır.Diz eklemi; uyluk kemiği (femur), Kaval kemiği (tibia) ve ayna kemiği (patella) arasında olmaktadır.Menisküsler dizde uyluk kemiği ve kaval kemiği arasındaki üçgen şeklindeki yapılardır. Ekleme binen yüklerin optimum dağılımını sağlar. Eklem kıkırdağını koruyan bir amartisör şeklinde çalışır. MENİSKÜS YIRTIKLARI Menisküsler dizin ensık yaralanan yapılarından birisidir. İç menisküs yırtığı dış taraftan üç kat daha fazla görülür.Genç hastalardaki yırtıklar, daha önceden sağlam olan menisküslerde, genellikle dizde dönmeye neden olan ciddi bir travma sonrası meydana gelir. Yaşlılardaki yırtıklar ise daha önceden yapısı bozulmuş menisküslerde meydana gelir ve dizlerdeki genel yıpranmanın bir parçasıdır. Genç hastalarda, yırtık sırasında, dizde şiddetli bir ağrı ve kopma hissi olur. Başlangıçta yaygın olan ağrı, şişliğin kaybolmasından sonra yırtığın olduğu taraftaki eklem mesafesinde odaklanır. Yırtık parça yer değiştirip uyluk kemiği ile kaval kemiği arasına sıkışırsa, takılma hissine yol açar. Bunun en ileri evresi dizde kilitlenmedir.İlk dönem geçtikden sonra, hasta eğer tedavi görmemişse takılma yakınmaları aralıklı olarak devam eder. Aralıklı şişmeler ve eklem mesafesi ağrısı bu dönemde de devam eder.Bazı hastalar, dizlerinde hangi hareketle  kilitlenme olduğunu ve hangi manipülasyonla açılacağını kendiliğinden öğrenecek kadar uzun süre hekime başvurmayabilirler.Menisküs lezyonu olan hastalar iki ana gruba ayrılabilir: Birinci grup, hikaye ve fizik muayene bulgularının kuvvetle menisküs yırtığı düşündürdüğü olgulardır. Bu hastalarda Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) endikasyonu yoktur ve doğrudan cerrahi müdahale yapılabilir. Şüpheli klinik ve fizik muayene bulguları olan ikinci grup hastalarda ise MRG faydalı olabilir. Bu hastalarda MRG sonucuna göre gereksiz cerrahi müdahale önlenebilir.Artroskopi, iyi kullanıldığında menisküs yırtığı tanı ve tedavisindeki en güvenilir yöntemdir. Ülkemizde 1990’lı yıllara kadar açık ameliyatla menisküsün tamamının çıkarılması tercih edilirdi. Menisküslerin tamamının çıkarılması (total menisektomi) sonrası dizde kireçlenme (gonartroz) olusması erken ortaya çıkmaktadır.  Menisküslerin görevleri ve faydaları anlaşıldıktan sonra kapalı ameliyatla (Artroskopi) sadece yırtık olan kısmın çıkarılması

(parsiyel menisektomi) daha çok tercih edilmeye başlandı.

KIKIRDAK ZEDELENMESİ 

Eklem kıkırdağı eklem hareketleri sırasında sürtünmeden kaynaklanan enerji kaybını en aza indirger, bir taraftan da hemen altındaki kemiğin koruyucusu olarak eklem yüzeyine gelen yükü emer.Günümüzde artan sportif uğraşlar ve değişen, uzayan insan yaşamı, eklem kıkırdağının yaralanma riskini sürekli olarak artırmaktadır. Buna karşın ancak son dönemlerde gerek tanı ile ilgili yöntemlerin, gerekse artroskopik tekniklerin gelişmesi ile kıkırdak lezyonlarına erken dönemde tanı koymak mümkün hale gelmiştir.En sık rastlanan yakınmalar ağrı ve şişmedir. Röntgen ve MRG ile teşhis konabilir ancak kıkırdak lezyonlarının tanısında en değerli yöntem artroskopidir. Artroskopinin diğer bir üstünlüğü de aynı seansta tedaviye olanak vermesidir.

Hasarlı kıkırdak dokusu temizlenir, kemik dokusu kanatılarak yeni kıkırdak oluşumuna olanak sağlar. Bu tedaviden fayda görmeyecek hastalara kıkırdak nakli diğer bir seçenektir; Bu yöntemle yük taşıyan hasarlı kıkırdak dokusu temizlenir, dizin daha az yük taşıyan kenarından kıkırdak alınarak hasarlı bölgeye nakledilir.

 

DİZ ÇEVRESİ KIRIKLARI 

 

Diz çevresi kırıklar oldukça sık görülen ve uygun tedavi edilmediklerinde dizde kireçlenme ve hareketlerde kısıtlılık gibi ciddi sorunlara yol açan yaralanmalardır.

Röntgen ve bilgisayarlı tomografi ile tanı konabilir ve kırığın tipine bağlı olarak alçı yada ameliyatla tedavi edilirler.

 

DİZ KİREÇLENMESİ (GONARTROZ) Tedavi edilmeyen menisküs yırtıkları, kıkırdak zedelenmeleri, diz çevresi kırıkları ileri yaşlarda dizde kireçlenmeye yol açar. Diz ağrısı kronik bir hal alır, gece ağrıları ortaya çıkmaya başlar. Merdiven inip çıkma, tuvalete oturma ve namaz kılma gibi aktiviteleri yapamaz hale gelir. Romatizmal hastalıklarda (romatoid artrit) daha erken yaşta bulgu verir.Zayıflama, fizik tedavi, egzersiz ve ilaç tadavileri ile düzeltilmeye çalışılır. Gece ağrılarının ortaya çıkması, hareketlerin kısıtlanması, eklem aralığının daralması, kıkırdak altında kistlerin oluşması durumunda total diz protezi uygulanabilir. Diz protezlerinin çimentolu, çimentosuz, arka çapraz bağın korunduğu ve arka çapraz bağın kesildiği tipleri vardır.